Pada era kekayaan boleh disembunyikan di sebalik dompet digital, platform pelaburan dalam talian dan pemilikan nomini, Malaysia secara senyap-senyap telah menulis semula peraturan yang mengawal cara penjawat awam mengisytiharkan aset mereka.
Kerangka kerja yang disemak semula, yang berkuat kuasa pada 16 Jun, memperluas pendedahan aset untuk merangkumi pelaburan mata wang kripto, meluaskan definisi kanak-kanak dan mengukuhkan pengawasan pengaturan pemunyaan benefisial yang dikaitkan dengan pasangan dan anak-anak.
Di bawah peraturan baru, aset yang dimiliki oleh anak-anak penjawat awam juga mesti diisytiharkan.
Ia kini termasuk anak yang lahir di luar nikah, anak tiri, anak angkat dan anak dewasa tertentu yang kurang upaya.
Semakan semula tersebut terkandung dalam Seksyen Pekeliling Perkhidmatan Sumber Manusia (MyPPSM) Jabatan Perkhidmatan Awam (MyPPSM) UP.7.2.6, yang salinannya telah dilihat oleh Malaysiakini.
Semakan di laman web rasmi JPA juga mendapati bahawa pekeliling tersebut telah dimuat naik pada 16 Jun.
Sebagai tindak balas kepada pertanyaan Malaysiakini mengenai pekeliling tersebut, seorang pegawai JPA menulis: “Kami mengakui telah menerima pertanyaan anda yang telah dimaklumkan dengan sewajarnya. Sekiranya maklum balas rasmi diberikan mengenai perkara tersebut, ia akan disampaikan melalui saluran yang sesuai.”
Pekeliling ini terpakai serta-merta kepada semua penjawati awam persekutuan, termasuk mereka yang berkhidmat dalam pelantikan tetap, sementara dan kontrak.
Penjawat awam persekutuan yang baru dilantik mesti mengemukakan pengisytiharan aset dalam tempoh 30 hari selepas melaporkan diri untuk bertugas, walaupun mereka tidak memiliki aset.
Rangka kerja ini juga telah diperluaskan kepada perkhidmatan awam negeri, pihak berkuasa berkanun dan pihak berkuasa tempatan, tertakluk kepada penerimaan oleh pihak berkuasa pentadbir masing-masing.
Dalam surat iringan pekeliling tersebut, Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam, Wan Ahmad Dahlan Abdul Aziz berkata semakan semula itu susulan sesi libat urus dengan kementerian, jabatan dan agensi.
“Langkah ini bertujuan untuk memperkukuh integriti, akauntabiliti dan ketelusan dalam perkhidmatan awam, sambil memastikan ia kekal selari dengan perkembangan pasaran semasa, evolusi instrumen pelaburan moden dan keperluan semasa perkhidmatan awam,” katanya.
Di bawah peraturan yang disemak semula, penjawat awam mesti mengisytiharkan tanah, hartanah kediaman dan komersial, simpanan tunai, saham, bon, sukuk, debentur, lesen perniagaan, kenderaan bermotor dan harta peribadi bernilai tinggi tertentu.
Buat pertama kalinya, rangka kerja ini juga secara nyata merangkumi pelaburan yang dibuat melalui platform Equity Crowdfunding (ECF) dan platform Digital Asset Exchange (DAX) - pasaran digital dalam talian untuk perdagangan aset digital - yang diiktiraf oleh Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.
Public officers must declare assets owned by themselves, their spouse and their children.
The rules also require the declaration of assets held by another person on behalf of a spouse or child.
In effect, the framework looks beyond legal ownership by capturing beneficial ownership arrangements involving an officer’s immediate family.
The broader reporting requirements strengthen oversight of financial interests held by public officers at a time when concerns over undisclosed ownership and influence in corporate Malaysia remain in the spotlight following the corporate mafia controversy.
BACA LANJUT: PANDUANKINI | PANDUANKINI | Mafia korporat - Ini yang anda perlu tahu
Had pemilikan aset untuk penjawat awam persekutuan
Peraturan pengisytiharan aset yang disemak semula mengehadkan berapa banyak aset dan pelaburan tertentu yang mungkin dimiliki oleh penjawat awam persekutuan. Berikut adalah pecahannya:
Pelaporan pendapatan dua kali setahun
Rangka kerja yang disemak semula ini juga mengenakan keperluan pelaporan tambahan ke atas penjawat awam tertentu.
Pengerusi dan ahli lembaga pengarah syarikat pelaburan berkaitan kerajaan, syarikat berkaitan kerajaan, badan berkanun persekutuan dan negeri serta entiti korporat awam lain mesti mengisytiharkan pendapatan yang diterima daripada pelantikan tersebut dua kali setahun - setiap Jun dan Disember.
Pendapatan yang diperoleh daripada pekerjaan luar yang diluluskan juga mesti dilaporkan.
Perkara yang sama terpakai kepada dividen dan pulangan pelaburan yang melebihi enam kali ganda emolumen bulanan penjawat awam itu.
Malaysia tidak menyimpan daftar awam rasmi bagi Orang yang Terdedah Secara Politik (PEP), rangka kerja pengisytiharan yang diperluas ini memberikan pihak berkuasa keterlihatan yang lebih besar terhadap kepentingan kewangan penjawat awam dan ahli keluarga terdekat mereka.
Menjadi PEP tidak bermaksud salah laku. Ia merujuk kepada seseorang yang kedudukan awamnya yang penting membawa risiko rasuah yang lebih tinggi dan oleh itu memerlukan ketelusan dan pemantauan kewangan yang lebih tinggi.
Dasar yang disemak semula ini juga mengekalkan sekatan ke atas bentuk pemilikan tertentu.
Penjawat awam kekal dilarang daripada memegang lesen secara peribadi untuk kenderaan barangan, perkhidmatan pengangkutan awam dan perniagaan hiburan.
Mereka juga dihalang daripada memohon atau memiliki tanah kerajaan untuk tujuan pembalakan dan perlombongan tetapi boleh memiliki sehingga 20 ekar tanah pertanian di seluruh negara tanpa kelulusan terlebih dahulu.
Jabatan Perkhidmatan Awam berkata peraturan yang lebih ketat ini bertujuan untuk memperkukuh pemantauan integriti dan meningkatkan ketelusan ke atas aset, pelaburan dan sumber pendapatan penjawat awam.
Siapa dianggap keluarga?
Kerangka kerja yang disemak semula ini meluaskan definisi anak sambil mengekalkan keperluan bahawa anak itu berada di bawah tanggungjawab penjawat awam berkenaan.
Ini termasuk anak selepas kematian, anak tiri di bawah jagaan penjawat awam, anak yang lahir di luar nikah dan anak yang diambil sebagai anak angkat melalui undang-undang, adat atau amalan.
Ia juga termasuk anak dari sebarang umur yang kurang upaya mental atau fizikal secara kekal dan tidak dapat menyara diri sendiri.
Pekeliling ini tidak menetapkan had umur tertentu. Sebaliknya, kriterianya adalah sama ada anak itu kekal di bawah tanggungjawab penjawat awam berkenaan.
Sementara itu, penjawat awam juga mesti mengisytiharkan syarikat swasta dimiliki oleh ahli keluarga mereka.
Untuk tujuan ini, pekeliling ini menerima pakai definisi "ahli keluarga" yang lebih luas.
Definisi ini termasuk pasangan, anak, menantu lelaki, menantu perempuan, ibu bapa, ibu bapa mertua, adik-beradik dan adik-beradik pasangan.
Penjawat awam yang memperoleh aset baru mesti mengisytiharkannya dalam tempoh enam bulan.
Mereka yang tidak mempunyai perubahan pemilikan mesti mengemukakan pengisytiharan setiap lima tahun.
Seksyen MyPPSM UP.7.2.6 yang dikemas kini menggantikan versi 2024 sebelumnya.
Ia tidak mewujudkan kewajipan baru untuk mengisytiharkan aset tetapi memberikan panduan yang lebih terperinci tentang apa yang mesti diisytiharkan dan bagaimana pengisytiharan harus dibuat.
Wan Ahmad Dahlan juga mengarahkan kementerian, jabatan dan agensi untuk memaklumkan kakitangan tentang semakan tersebut dan menerbitkan pekeliling di portal rasmi mereka.